Phổi trắng là gì và vì sao lại rất nguy hiểm?

Phổi trắng là gì?

Phổi trắng không phải tên một bệnh riêng biệt. Đây là thuật ngữ mô tả hình ảnh phổi mờ trắng gần như toàn bộ trên phim X-quang ngực. Bình thường, phổi chứa đầy không khí nên trên X-quang sẽ hiện màu đen. Khi hình ảnh chuyển sang trắng, điều đó cho thấy không khí trong phế nang đã bị thay thế bởi dịch, mủ, máu hoặc tổ chức viêm.

Nói cách khác, phổi trắng phản ánh tình trạng tổn thương lan tỏa làm giảm nghiêm trọng khả năng trao đổi oxy.

Vì sao phổi chuyển sang màu trắng?

Đơn vị chức năng của phổi là phế nang. Đây là nơi oxy khuếch tán vào máu và thải khí CO₂ ra ngoài. Khi phế nang bị lấp đầy bởi dịch viêm hoặc dịch phù, không khí không còn chỗ để trao đổi.

Các cơ chế thường gặp gây phổi trắng gồm:
• Viêm lan tỏa làm phế nang chứa đầy dịch
• Tăng áp lực mạch máu phổi gây phù phổi
• Tổn thương màng phế nang – mao mạch trong suy hô hấp cấp

Khi diện tích phế nang bị ảnh hưởng quá lớn, lượng oxy trong máu giảm nhanh chóng.

Phổi trắng thường gặp trong trường hợp nào?

Hình ảnh phổi trắng có thể xuất hiện trong các bệnh lý nặng như:
• Viêm phổi lan tỏa mức độ nặng
• Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS)
• Phù phổi cấp
• Tổn thương phổi do nhiễm trùng nặng hoặc sốc

Trong những tình huống này, phổi trắng không phải nguyên nhân mà là hậu quả của tổn thương nghiêm trọng.

Phổi trắng nguy hiểm như thế nào?

Khi phổi trắng xuất hiện trên X-quang, điều đó thường đồng nghĩa với suy giảm trao đổi khí đáng kể. Hậu quả sinh lý bao gồm:
• Giảm oxy máu
• Tim phải tăng nhịp để bù trừ
• Nguy cơ suy hô hấp tiến triển

Nếu không được hỗ trợ hô hấp kịp thời, tình trạng thiếu oxy có thể ảnh hưởng đến não, tim và các cơ quan quan trọng khác.
Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm còn phụ thuộc vào diện tích tổn thương và tình trạng toàn thân của người bệnh. Không phải mọi hình ảnh mờ trên phim đều là phổi trắng hoàn toàn.

Xử trí khi có hình ảnh phổi trắng

Việc điều trị không nhắm vào “phổi trắng” mà tập trung xử lý nguyên nhân nền. Các hướng xử trí có thể bao gồm:
• Thở oxy hoặc hỗ trợ hô hấp
• Điều trị nhiễm trùng nếu có
• Kiểm soát tình trạng phù phổi

Chẩn đoán và điều trị cần thực hiện tại cơ sở y tế có chuyên môn hô hấp.

Lời khuyên

Phổi trắng là dấu hiệu cảnh báo tổn thương phổi lan tỏa và suy giảm trao đổi oxy. Khi có biểu hiện khó thở tiến triển nhanh, cần đi khám sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời. Phát hiện sớm giúp giảm nguy cơ suy hô hấp và biến chứng nặng.

Đọc thêm: Bụi mịn ảnh hưởng đến phổi như thế nào?