Phân biệt hạch lành tính và hạch ác tính qua dấu hiệu

Hạch bạch huyết là một phần của hệ miễn dịch, có vai trò lọc vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh. Khi cơ thể gặp tình trạng viêm nhiễm hoặc rối loạn miễn dịch, hạch có thể to lên và sờ thấy rõ. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nổi hạch đều nguy hiểm. Việc phân biệt hạch lành tính và hạch ác tính dựa trên đặc điểm lâm sàng giúp người bệnh theo dõi đúng cách và đi khám kịp thời khi cần.

Hạch lành tính là gì?

Hạch lành tính thường xuất hiện khi cơ thể đang đáp ứng với tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng. Đây là phản ứng bảo vệ bình thường của hệ miễn dịch.

Nguyên nhân thường gặp:
• Viêm họng, viêm amidan, viêm răng miệng
• Nhiễm trùng da hoặc mô mềm lân cận
• Nhiễm virus đường hô hấp

Dấu hiệu thường gặp:
• Hạch nhỏ, kích thước thường dưới 1–2 cm
• Mềm hoặc hơi chắc, di động dưới da
• Có thể đau khi sờ
• Thường xẹp dần sau khi khỏi viêm

Hạch ác tính là gì?

Hạch ác tính liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn, đặc biệt là ung thư. Hạch có thể bị xâm lấn trực tiếp hoặc là nơi di căn của tế bào ác tính.

Nguyên nhân có thể liên quan:
• Ung thư hạch
• Ung thư di căn từ cơ quan khác
• Một số bệnh lý ác tính của hệ miễn dịch

Dấu hiệu nghi ngờ:
• Hạch to nhanh, kích thước tăng dần
• Cứng, ít di động hoặc cố định
• Không đau
• Kéo dài nhiều tuần, không xẹp

Phân biệt nhanh hạch lành tính và hạch ác tính

Dựa vào đặc điểm lâm sàng, có thể phân biệt tương đối giữa hai loại hạch.
• Kích thước: hạch lành tính thường nhỏ; hạch ác tính có xu hướng to dần
• Tính chất: hạch lành mềm, di động; hạch ác cứng, ít di động
• Cảm giác đau: hạch lành thường đau; hạch ác thường không đau
• Thời gian tồn tại: hạch lành giảm dần; hạch ác kéo dài hoặc lớn lên

Khi nào cần đi khám

Không phải mọi trường hợp nổi hạch đều cần can thiệp ngay, nhưng người bệnh nên đi khám khi có các dấu hiệu sau:
• Hạch tồn tại trên 2–3 tuần không giảm
• Hạch to nhanh hoặc xuất hiện nhiều hạch
• Hạch kèm sụt cân, sốt kéo dài, mệt mỏi
• Hạch không rõ nguyên nhân viêm nhiễm

Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm, xét nghiệm hoặc sinh thiết hạch để xác định bản chất tổn thương.

Lời khuyên

Nổi hạch là dấu hiệu thường gặp và đa số là lành tính. Tuy nhiên, việc theo dõi đặc điểm và thời gian tồn tại của hạch rất quan trọng. Khi hạch có dấu hiệu bất thường hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám chuyên khoa để được đánh giá chính xác, tránh chủ quan hoặc lo lắng không cần thiết.

Đọc thêm: Viêm xoang mãn tính: Dấu hiệu và cách điều trị dứt điểm