Kẽm và miễn dịch: Có thật sự giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng?

Vai trò của kẽm trong hệ miễn dịch

Kẽm là khoáng chất thiết yếu tham gia nhiều phản ứng sinh học. Nó rất quan trọng với các tế bào miễn dịch: bạch cầu, tế bào T và tế bào NK.

Khi cơ thể đủ kẽm:
• Hệ miễn dịch bẩm sinh và thích ứng hoạt động hiệu quả hơn.
• Phản ứng với vi khuẩn và virus nhanh và chính xác hơn.
• Lớp niêm mạc ở đường hô hấp và tiêu hóa duy trì tính toàn vẹn, tạo hàng rào bảo vệ cơ thể.

Thiếu kẽm có thể:
• Giảm sản xuất kháng thể.
• Tăng nguy cơ nhiễm trùng tái diễn.
• Làm hàng rào bảo vệ suy yếu, dễ bị vi khuẩn và virus xâm nhập.

Cơ chế giảm nguy cơ nhiễm trùng

Kẽm tác động lên miễn dịch theo nhiều cách:
• Điều hòa phản ứng viêm: Viêm quá mức gây tổn thương mô, kẽm giúp cân bằng phản ứng này.
• Kích hoạt tế bào T: Thiếu kẽm làm giảm số lượng và chức năng tế bào T, làm chậm khả năng xử lý tác nhân gây bệnh.
• Hỗ trợ sản xuất kháng thể: Kháng thể giúp cơ thể nhận diện và loại bỏ vi khuẩn, virus hiệu quả hơn.

Theo nghiên cứu của NIH cho thấy bổ sung kẽm đúng liều có thể rút ngắn thời gian cảm lạnh và giảm mức độ nghiêm trọng nếu dùng sớm.

Ai dễ thiếu kẽm và cần lưu ý?

Các nhóm có nguy cơ thiếu kẽm:
• Người ăn ít hải sản, ít đạm động vật.
• Người ăn chay trường.
• Người lớn tuổi.
• Người có bệnh mạn tính hoặc kém hấp thu.
• Trẻ em đang trong giai đoạn tăng trưởng.

Triệu chứng thiếu kẽm thường gặp:
• Dễ nhiễm trùng, cảm lạnh kéo dài.
• Chậm lành vết thương.
• Rụng tóc, giảm vị giác.

Bổ sung kẽm đúng cách

Kẽm có thể được bổ sung qua thực phẩm hoặc viên uống:

– Thực phẩm giàu kẽm: hàu, nghêu, sò, thịt gia súc/gia cầm, trứng, sữa, ngũ cốc nguyên cám, các loại đậu.

– Viên kẽm bổ sung:

• Uống sau ăn để giảm khó chịu đường tiêu hóa.
• Không dùng liều quá cao vì có thể gây buồn nôn, giảm hấp thu đồng.
• Trao đổi với nhân viên y tế nếu dùng lâu dài.

Kẽm hỗ trợ giảm nguy cơ nhiễm trùng nhưng không thay thế điều trị y khoa trong các bệnh nhiễm khuẩn nặng.

Lời khuyên

Bổ sung kẽm từ thực phẩm là ưu tiên, kết hợp với lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, hạn chế stress. Nhóm nguy cơ thiếu kẽm hoặc có triệu chứng gợi ý nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để bổ sung phù hợp, vừa giúp miễn dịch khỏe mạnh, vừa an toàn.

Xem thêm: Thực phẩm gây hại đường ruột nhưng vẫn ăn hằng ngày