Đa nang buồng trứng là gì? Hiểu đúng để kiểm soát

Đa nang buồng trứng là gì?

Đa nang buồng trứng là rối loạn nội tiết thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tình trạng này còn được gọi là Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Bệnh không phải viêm nhiễm hay khối u ác tính. Đây là rối loạn chức năng phóng noãn kéo dài.

Ở người khỏe mạnh, mỗi chu kỳ sẽ có một nang trứng trưởng thành và rụng. Ở người bị đa nang buồng trứng, nhiều nang nhỏ xuất hiện nhưng không phát triển hoàn chỉnh. Trứng không rụng đều làm chu kỳ kinh kéo dài hoặc mất kinh.

Cơ chế gây đa nang buồng trứng

Cơ chế trung tâm của đa nang buồng trứng liên quan đến đề kháng insulin. Khi cơ thể giảm đáp ứng với insulin, tuyến tụy phải tăng tiết insulin để giữ ổn định đường huyết.

Insulin tăng cao kích thích buồng trứng sản xuất nhiều hormone nam hơn bình thường. Hormone nam tăng sẽ ức chế sự phát triển của nang trứng. Nang không trưởng thành đồng nghĩa với việc không rụng trứng đúng chu kỳ.

Vòng xoắn bệnh lý diễn ra như sau:
• Đề kháng insulin tăng
• Insulin trong máu tăng
• Hormone nam tăng
• Rối loạn rụng trứng kéo dài

Nếu không kiểm soát, tình trạng này có thể duy trì nhiều năm.

Ảnh hưởng của đa nang buồng trứng là gì?

Đa nang buồng trứng không nguy hiểm cấp tính. Tuy nhiên, hậu quả lâu dài có thể đáng kể:
• Rối loạn kinh nguyệt mạn tính
• Khó thụ thai do không phóng noãn đều
• Tăng cân, đặc biệt là mỡ bụng
• Tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và tiền đái tháo đường

Một số người có cân nặng bình thường vẫn mắc bệnh. Do đó, không thể đánh giá đa nang buồng trứng chỉ dựa vào ngoại hình.

Kiểm soát đa nang buồng trứng như thế nào?

Mục tiêu điều trị là cải thiện đề kháng insulin và cân bằng nội tiết.

Các biện pháp nền tảng gồm:
• Giảm tinh bột tinh chế và đường đơn
• Tăng chất xơ, đạm nạc, thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp
• Duy trì vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày
• Giảm 5–10% cân nặng nếu đang thừa cân

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều hòa kinh hoặc hỗ trợ rụng trứng nếu có nhu cầu mang thai. Việc điều trị cần cá thể hóa theo từng người bệnh.

Lời khuyên

Đa nang buồng trứng là rối loạn mạn tính nhưng có thể kiểm soát hiệu quả. Phát hiện sớm và điều chỉnh lối sống đúng cách giúp cải thiện chu kỳ kinh và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

Đọc thêm: Rối loạn nội tiết tố: Dấu hiệu và nguyên nhân