Bụi mịn ảnh hưởng đến phổi như thế nào?

Bụi mịn là một trong những tác nhân ô nhiễm không khí nguy hiểm nhưng khó nhận biết bằng mắt thường. Tại các khu đô thị và khu công nghiệp, việc tiếp xúc với bụi mịn diễn ra hằng ngày và có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến phổi nếu kéo dài.

Bụi mịn, phổ biến nhất là PM2.5, có kích thước rất nhỏ. Do đó, chúng không bị giữ lại ở mũi hay họng mà dễ dàng đi sâu vào đường hô hấp dưới.

Vì sao bụi mịn gây hại cho phổi?

Khi hít phải bụi mịn, các hạt nhỏ này có thể xâm nhập đến phế nang – nơi diễn ra trao đổi khí. Tại đây, bụi mịn kích thích phản ứng viêm và làm tổn thương mô phổi.

Những tác động thường gặp gồm:
• Gây viêm đường hô hấp kéo dài
• Làm tổn thương phế nang
• Giảm khả năng trao đổi oxy
• Tăng phản ứng co thắt đường thở

Các tổn thương này có thể tiến triển âm thầm và khó nhận biết ở giai đoạn đầu.

Đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất

Không phải ai cũng chịu ảnh hưởng như nhau khi tiếp xúc với bụi mịn. Một số nhóm có nguy cơ cao hơn do phổi nhạy cảm hoặc sức đề kháng kém.

Nhóm dễ bị tác động gồm:
• Trẻ em và người cao tuổi
• Người có bệnh phổi mạn tính
• Người thường xuyên làm việc ngoài trời
• Người sống tại khu vực ô nhiễm không khí cao

Tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến vấn đề gì?

Việc tiếp xúc bụi mịn trong thời gian dài làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý hô hấp.

Các vấn đề thường được ghi nhận:
• Viêm phế quản mạn
• Hen phế quản
• Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
• Suy giảm chức năng phổi lâu dài

Những bệnh này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống và khả năng lao động.

Giảm tác hại của bụi mịn bằng cách nào?

Dù khó tránh hoàn toàn, người dân vẫn có thể giảm mức độ tiếp xúc với bụi mịn bằng các biện pháp phù hợp.

Một số biện pháp thường được khuyến nghị:
• Đeo khẩu trang phù hợp khi ra ngoài
• Hạn chế hoạt động ngoài trời khi ô nhiễm cao
• Giữ không gian sống sạch bụi, thông thoáng
• Theo dõi chỉ số chất lượng không khí hằng ngày

Lời khuyên

Bụi mịn là yếu tố nguy cơ âm thầm nhưng ảnh hưởng lâu dài đến phổi. Chủ động bảo vệ đường hô hấp và giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí là cách quan trọng để duy trì chức năng phổi và sức khỏe tổng thể.

Đọc thêm: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD): nguyên nhân, triệu chứng, điều trị