Thủy ngân là một kim loại nặng có thể tích lũy trong cơ thể người nếu tiêu thụ kéo dài qua thực phẩm, đặc biệt là cá và hải sản. Để giảm nguy cơ phơi nhiễm, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phân loại cá thành các nhóm dựa trên hàm lượng thủy ngân.
Trong đó, có 7 loại cá được xếp vào nhóm “nên tránh” do chứa hàm lượng thủy ngân cao.
Vì sao thủy ngân trong cá là vấn đề đáng lo?
Thủy ngân, đặc biệt ở dạng methylmercury, có khả năng:
• Tích lũy lâu dài trong cơ thể
• Ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương
• Gây nguy cơ cao cho thai nhi và trẻ nhỏ
• Tác động tiêu cực đến trí nhớ, khả năng tập trung nếu phơi nhiễm kéo dài
Những loài cá sống lâu năm, kích thước lớn và đứng cao trong chuỗi thức ăn thường có hàm lượng thủy ngân cao hơn.
7 loại cá chứa thủy ngân cao nhất
Theo phân loại của FDA, các loài cá dưới đây thuộc nhóm “nên tránh”, đặc biệt với phụ nữ mang thai, đang cho con bú và trẻ em:
• Cá thu vua
• Cá cờ

• Cá cam đỏ (còn gọi là cá trường thọ)
• Cá mập
• Cá kiếm
• Cá đầu to vùng Vịnh
• Cá ngừ mắt to

Các loài này có xu hướng tích lũy thủy ngân cao do tuổi thọ dài và tập tính ăn các loài cá nhỏ hơn.
Ai cần đặc biệt hạn chế các loại cá này?
Không chỉ phụ nữ mang thai, một số nhóm đối tượng sau cũng nên thận trọng:
• Phụ nữ đang có kế hoạch mang thai
• Trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên
• Người có bệnh lý thần kinh
• Người thường xuyên ăn cá với tần suất cao
Với các nhóm này, việc tiếp xúc với thủy ngân dù ở liều thấp nhưng kéo dài vẫn có thể gây ảnh hưởng sức khỏe.
Có nên loại bỏ hoàn toàn cá khỏi chế độ ăn?
Câu trả lời là không. Cá vẫn là nguồn cung cấp protein chất lượng cao và acid béo omega-3 quan trọng. Vấn đề nằm ở lựa chọn loại cá phù hợp và kiểm soát tần suất tiêu thụ.
FDA khuyến nghị ưu tiên các nhóm cá có hàm lượng thủy ngân thấp, được xếp vào nhóm “lựa chọn tốt nhất”, thay vì các loài nằm trong nhóm nên tránh.
Cách giảm nguy cơ phơi nhiễm thủy ngân từ cá
Một số nguyên tắc giúp ăn cá an toàn hơn:
• Tránh các loài cá kích thước lớn, sống lâu năm
• Luân phiên nhiều loại cá khác nhau
• Không ăn lặp lại một loại cá trong thời gian dài
• Ưu tiên nguồn cá rõ xuất xứ
Những biện pháp này giúp hạn chế sự tích lũy kim loại nặng trong cơ thể.
Lời khuyên
Cá là thực phẩm tốt cho sức khỏe nếu được lựa chọn đúng cách. Việc nắm rõ 7 loại cá có hàm lượng thủy ngân cao giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và gia đình, đặc biệt là các đối tượng nhạy cảm. Khi xây dựng chế độ ăn, nên ưu tiên sự đa dạng và an toàn thay vì chỉ tập trung vào một vài loại cá quen thuộc.
Đọc thêm: Ăn chay không đúng cách: Lợi bất cập hại
